به گزارش سلامت نیوز به نقل از پیام ما، پس از گذشت ۴۶ روز از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و هدف قرار گرفتن مراکز حیاتی مانند انستیتو پاستور و شرکت توفیق دارو، و همچنین آسیب به مراکز درمانی، وضعیت بازار دارو بحرانی شده است. با وجود تاکیدات وزارت بهداشت مبنی بر تامین مستمر دارو، آینده تامین اقلام دارویی، بهویژه برای بیماران خاص و صعبالعلاج، در هالهای از ابهام قرار دارد و قیمت داروها به طور فزایندهای در حال افزایش است. این وضعیت، نگرانیهای جدی در مورد دسترسی بیماران به داروهای مورد نیازشان ایجاد کرده است.
تا پیش از جنگ بازار دارویی کشور به دلیل تغییرات نرخ ارز و عدم تأمین بهموقع منابع ارزی برای واردات مواد اولیه و داروهای تولید خارج تا حدودی بیثبات بود و بسیاری از اقلام دارویی دچار افزایش قیمت شدیدی شده بودند. بااینحال دولت و بهویژه وزارت بهداشت اعلام کردند که برای شش ماه تا یکسال برخی اقلام ضروری دارویی را ذخیرهسازی کرده و در صورت بروز جنگ اختلالی در روند تأمین دارو به وجود نخواهد آمد.
۴۶ روز قبل و در نهم دیماه با حمله آمریکا و اسرائیل به تهران، جنگ آغاز شد و مراکز درمانی بسیاری زیادی دچار آسیب شده و برخی مراکز دارویی نیز بهصورت مستقیم مورد هدف قرار گرفتند. این موضوع و امکان تکرار آن موجب نگرانی برای اختلال در تأمین داروهای موردنیاز بیماران بهویژه بیماران خاص شد.
به گفته «مهدی پیرصالحی»، رئیس سازمان غذا و دارو ۲۵ واحد دارویی و تجهیزات پزشکی توزیعی در جنگ چهلروزه آسیب دیده و شرکت «توفیق دارو» نیز به دلیل اصابت مستقیم سه موشک از چرخه تولید خارج شدهاند: «دوستان تلاش میکنند که محصولات تولیدی شرکت توفیق دارو را در یک مکان دیگر تولید کنند. امیدوارم که این محصولات بهسرعت به چرخه تولید بازگردد.»
رئیس سازمان غذا و دارو همچنین با جدی خواندن آسیب به انستیتو پاستور نیز از تداوم خدمات این مجموعه ۱۰۰ساله در کشور خبر داد و اظهار کرد: «تولید واکسن در انستیتو پاستور دچار وقفه نشده است.»
پیرصالحی، همچنین در مورد تأمین داروی بیماران خاص و نادر نیز با بیان اینکه بسیاری از داروهای بیماران خاص یا نادر تولید داخل بوده و درصدی از آنها وارداتی هستند؛ به بیماران خاص توصیه کرد تا در این شرایط بهجای داروهای وارداتی که مشابه داخلی دارند، از داروهای تولید داخل استفاده کنند.
به گزارش ایسنا به گفته پیرصالحی تعدادی از داروهایی نمونه داخلی ندارند در ذخایر استراتژیک تأمین شده و مابقی نیز از راههای دیگر تأمین میشوند: «خوشبختانه، تأمین داروی خارجی متوقف نشده و این در حالی است که بسیاری از کشورها به ما دارو نمیدهند یا در شرایطی قرار ندارند که بتوانند دارو در اختیار ما قرار دهند. باز هم تأکید میکنم که تأمین داروی خارجی متوقف نشده و امیدوارم که با مشکلی مواجه نشویم. نکته مهم و اساسی این است که در شرایط جنگی قرار داریم و این احتمال وجود دارد که تأمین برخی داروها با تأخیر مواجه شود؛ اما شرایط را بهسرعت جبران میکنیم و دارو تأمین میشود.»
افزایش ظرفیت ذخیره استراتژیک دارو
رئیس سازمان غذا و دارو روز شنبه و در چهارمین روز از آتشبس در جریان بازدید از شرکت داروپخش در جنگ اخیر آسیب دیده بود نیز بر تداوم زنجیره تأمین داروهای حیاتی علیرغم چالشهای موجود تأکید کرد.
به گفته پیرصالحی شرکت دارو پخش علیرغم چهار بار آسیبدیدگی ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل توانسته تولید داروهای حیاتی را بدون وقفه ادامه دهد.
به گزارش روابطعمومی سازمان غذا و دارو، پیرصالحی با تأکید بر راهبردهای کلان این سازمان در شرایط ویژه تصریح کرد: «تقویت زنجیره تأمین داخلی، توسعه تولیدات دانشبنیان و افزایش ظرفیت انبار استراتژیک، در دستور کار فوری سازمان غذا و دارو قرار دارد.»
او همچنین بر لزوم نظارت مستمر بر فرایندهای تولید، توزیع و کنترل کیفیت داروهای استراتژیک تأکید کرد و گفت: «اولویت اصلی سازمان غذا و دارو، تضمین دسترسی عادلانه و بهموقع مردم به داروهای موردنیاز در هر شرایطی است.»
ثبات در بازار دارو باوجود شرایط جنگی
آسیب به شرکتهای دارویی و همچنین حملات به شرکتهای پتروشیمی که بخشی از مواد اولیه شرکتهای دارویی را تولید میکنند، از یک سو و امکان اختلال در حملونقل دریایی کشور، نگرانی برای تأمین اقلام دارویی وارداتی و همچنین مواد اولیه آنها وجود دارد. بااینحال «بهمن صبور» عضو هیئتمدیره انجمن داروسازان ایران، در گفتوگو با «پیام ما» از ثبات بازار دارویی در شرایط کنونی خبر داد و اظهار کرد: «بهرغم آسیب به شرکتهای دارویی کشور در حال حاضر بازار دارویی و تأمین اقلام دارویی در شرایط با ثباتی قرار دارد و فعلاً مشکلی در تأمین اقلام دارویی وجود ندارد.»
صبور همچنین دررابطهبا امکان اختلال در تأمین مواد اولیه به دلیل حملات به پتروشیمیهای کشور نیز گفت: «مواد اولیه برای تولید دارو در کشور بهاندازه کافی موجود بوده و در حال حاضر تهدیدی متوجه تولید دارو نیست.»
ذخیرهسازی برخی داروهای بیماران خاص
تا پیش از آغاز جنگ، ۱۵۰ قلم دارو شامل داروهای ایرانی و خارجی در بازار دارویی کشور دچار کمبود بود که بخشی از این اقلام مرتبط با بیماران خاص و صعبالعلاج بود. بااینحال به گفته برخی فعالان بیماران خاص بخشی از این داروها قبل از جنگ و در زمان جنگ تأمین شده و ذخیره قابلتوجهی از این داروها وجود دارد.
«یونس عرب»، مدیرعامل انجمن بیماران تالاسمی در گفتوگو با «پیام ما» اظهار کرد: «از سه ماه قبل از جنگ، با برنامهریزی مناسب وزارت بهداشت و نگاه مثبت رئیسجمهور تمهیدات لازم از سوی سازمان غذا و دارو و شرکتهای دارویی، داروهای لازم برای یکسال کشور و استفاده مردم ذخیره شده بودند.»
او افزود: «در حوزه داروهای وارداتی برای بیماران خاص بهویژه بیماران تالاسمی دو محموله «دسفرال» وارد کشور شد و برای حدود شش ماه مصرف بیماران تالاسمی ذخیره مناسبی وجود دارد. از سوی دیگر داروی «دپروکسامین» هم در شرایط جنگی از طریق مرز زمینی وارد کشور شد و برنامهریزی خوبی از سوی شرکت مربوطه انجام شد.»
عرب، بیان کرد: «در حال حاضر برای تأمین ارز و منابع ارزی داروی «جیدنیو» دچار مشکل هستیم که امیدواریم با برنامهریزی صورت گرفته این مشکل حل شود.»
گرانی سرسامآور داروهای تکنسخهای
مدیرعامل انجمن بیماران تالاسمی با اشاره به تغییر سیاستهای ارزی کشور و اما اگر در خصوص حذف ارز ترجیحی دارو، با اشاره به گرانی اقلام دارویی اظهار کرد: «در این شرایط قیمت دارو بهویژه داروهای بیماران خاص و داروهای تکنسخهای بسیار گران شده و با قیمتهای سرسامآوری روبهرو شدهاند، بیمهها و داروخانهها هم حتی امکان خرید و تأمین این داروها را ندارند تا در دسترسی بیماران قرار بگیرند. از سوی دیگر حتی قیمت داروهای عمومی نیز بسیار افزایش یافتهاند. در این شرایط کارگر روزمزدی که از کار خود محروم شده و توان تأمین مایحتاج ضروری خود و خانواده را ندارد در صورت نیاز به دارو قدرت خرید آنها را ندارد؛ لذا از دولت و حاکمیت درخواست میکنیم که در خصوص نرخ ارز داروها تجدیدنظر کرده و چارهای برای تأمین آسانتر دارو برای بیماران بیندیشند.»
او همچنین حملات به مراکز غیرنظامی بهویژه مراکز درمانی و دارویی را محکوم کرد و یادآور شد: «ما به شدیدترین لحن ممکن حملات به مراکز غیرنظامی و زیرساختها بهویژه ۳۰۹ مرکز درمانی را که ارائهدهنده خدمات درمانی به اقشار مختلف مردم بهویژه بیماران خاص و صعبالعلاج هستند و همچنین هدف قراردادن شرکتهای دارویی مانند انستیتو پاستور که نماد سلامت و پزشکی کشور هستند چیزی جز جنایت علیه بشریت نیست، را محکوم میکنیم.»
علیرغم تأکید بر تأمین اقلام دارویی در شرایط جنگی و پساجنگی، آنگونه که عرب هشدار میدهد ممکن است دارو به دلیل گرانی بیش از حد از دسترس مردم خارج شده و عملاً مردمی که به دلیل جنگ توانایی مالی خود را از دست دادهاند دیگر نتوانند داروهای موردنیاز خود را تأمین کنند. این مسئله در کنار تهدیدهای دیگری مبنی بر آغاز دوباره جنگ میتواند بر سلامت بسیاری از مردم بهویژه بیماران خاص و صعبالعلاج تأثیر بگذارد و بر همین اساس تجدیدنظر در سیاستهای ارزی دارو میتواند تا حدودی این نگرانی را کاهش داده و به بیماران و خانوادههای آنها اطمینان خاطر بخشد.
نظر شما